(Stories from the Organ Safari
Arturas Bumšteinas)

Het Holland Festival 2010 nadert zijn slot wanneer aan de rand van het Vondelpark in een voormalige kerk de jonge Litouwse componist en (audio)kunstenaar Arturas Bumšteinas zijn verhalen van de orgelsafari ten gehore brengt. Onze STRP Radr reporter luisterde mee.

Door: Sven Schlijpe

De kerk, ook bekend als Orgelpark, is een prachtige gerenoveerde en in stemmige moderne kleurstelling beschilderde ruimte waarin vijf orgels een prominente plaats innemen. Bij uitstek geschikt voor Bumšteinas die in dit werk in een krappe twee uur durende live performance verslag uitbrengt van zijn reizen langs vele orgels door heel Europa.

Bumšteinas verweeft elektronische dwarrelende slierten ambient die heel zacht het oor strelen met meer en meer knipserende noise en samples van orgeltonen die hij op zijn orgeltochten heeft opgenomen.
Langdradige of vervelende behangmuzak wordt zijn ambient nooit; daarvoor is de invloed van de ‘musique concrete’ te groot en kent de compositie een te fragmentarisch karakter. Tegelijk weet Bumšteinas de losse delen vaardig aaneen te smeden door gebruik te maken van surround weergave en de inzet van akoestische instrumenten. Daarin is een hoofdrol weggelegd voor zowel romantische als lichtelijk atonale cello en een zalvende trompet. Het zijn echter de vijf orgels die de show stelen.

De orgels worden achtereenvolgens bespeeld en op gezette momenten klemt de organiste bepaalde toetsen of pedalen vast waardoor tonen blijven weerklinken. De stapeling van de verschillende orgeltonen en -timbres zorgt voor een aanhoudend fascinerend spel van resonantie en interferentie; zoals Bumšteinas op zijn reizen orgeltonen zoekt en vastlegt, zo zoeken de tonen zelf naar consonantie, harmonie. Aangezien de orgels ook rondom het publiek staan, gaan ook deze klanken, verweefd met de surround ambient van Bumšteinas, door het gehele gebouw.

De ruimtelijkheid van de klank, hoe klank verandert van kleur in ruimte en de fysieke ruimtelijkheid van grotere en kleine orgels en hun volume, mét de conceptuele ruimte van een reis door Europa langs vele orgels krijgt zo bijna tastbare, aanraakbare invulling en inhoud. Zo weet Bumšteinas moeiteloos meer dan anderhalf uur te boeien en intrigeren. Deze luisterervaring maakt heel benieuwd naar ander werk van deze jonge componist en doet een glansrijk vervolg vermoeden.

Gezien: Arturas Bumšteinas - Stories from the Organ Safari, Holland Festival, Orgelpark, Amsterdam, woensdag 23 juni 2010.

Rating: ***--

Eén keer in de maand sturen we iemand op pad, op zoek naar spannende muziek performances of kunstprojecten voor de rubriek STRP Radr. Heb je een tip en kun je goed schrijven? Mail dan naar pers@strp.nl, wij proberen dan toegang te regelen.